सकाळी ११ वाजेपर्यंत ३४ वर्षीय मीना झोपण्याची वेळ मोजायला लागली आहे.
ती आठ तास झोपते आणि तरीही थकलेली उठते. ज्या खोलीत बाकीच्या सर्वांना एसी कमी करायचा असतो, तिथे ती शॉल ओढून घेते. तिच्या केसांचे बटुक उशीवर जमा होतात. वजन वाढते, जरी ती दुपारचं जेवणही नीट करत नसली तरी.
एक वर्षभर सर्वांनी एकच उत्तर दिलं: "हे तणावामुळे आहे. तू नोकरी करणारी आई आहेस. तुला काय अपेक्षा होती?"
तिला स्वतःसारखं वाटणं अपेक्षित होतं. आणि तिची ही अपेक्षा अगदी योग्य होती.
हायपोथायरॉईडीझमची लक्षणे, ज्यांना "फक्त तणाव" म्हटलं जातं
थायरॉईड हे तुमच्या मानेच्या पुढच्या भागात असलेलं एक छोटं ग्रंथि आहे. याला तुमच्या छताच्या पंख्यावरील रेग्युलेटर समजा. ऊर्जा, उबदारपणा, पचन, मनस्थिती आणि अगदी केसांची वाढ यांसारख्या जवळपास सर्व गोष्टींचा वेग ते ठरवतं. हायपोथायरॉईडीझममध्ये हा रेग्युलेटर वेग १ वर खाली सरकतो. पंखा फिरतच राहतो, पण अगदी हळू.
महिलांमध्ये थायरॉईडची लक्षणे व्यस्त जीवनशैलीमुळे होतात असं समजायला विशेष सोपं असतात:
- थकवा: झोपूनही दूर न होणारा थकवा.
- थंडी वाजणे: इतरांना आरामदायी वाटत असतानाही शॉलची गरज वाटणे.
- वजन वाढणे: थायरॉईड आणि वजन वाढणे यांचा संबंध खरोखरच आहे, कारण खाण्यापिण्याच्या सवयी न बदलता वजन वाढतं.
- केस आणि त्वचा: केस गळणे, कोरडी त्वचा, नाजूक नखे.
- मनस्थिती आणि स्मरणशक्ती: उदास मन, संथ विचार प्रक्रिया, विसरभोळेपणा.
- मासिक पाळी: काही महिलांमध्ये जास्त रक्तस्त्राव किंवा अनियमित पाळी.
तुम्ही एकट्या नाही: भारतातील आठ शहरांमध्ये केलेल्या एका अभ्यासात दर १० प्रौढ व्यक्तींपैकी १ व्यक्तीला हायपोथायरॉईडीझम असल्याचे आढळले, महिलांमध्ये हे प्रमाण अधिक होते आणि अनेकांचे निदान कधीच झाले नव्हते.
TSH ची सामान्य श्रेणी, सोप्या भाषेत
मुख्य चाचणी TSH नावाची असते. पण यात एक गंमत आहे: थायरॉईडची गती मंदावल्यावर TSH वाढतं. हे तुमच्या मेंदूने न ऐकता असलेल्या ग्रंथीला मोठ्याने ओरडण्यासारखं आहे. प्रयोगशाळा सहसा अहवालावर सामान्य श्रेणी नमूद करतात आणि तुमचे डॉक्टर T4 नावाच्या दुसऱ्या चाचणीसोबत त्याचा अर्थ लावतात.
थायरॉईडच्या गोळ्या घेण्याची वेळ: बहुतेक लोक जी चूक करतात
पंखा अजूनही काम करतच आहे. त्याला फक्त योग्य वेग हवा.
जर तुम्हाला थायरॉईडच्या गोळ्या लिहिल्या असतील, तर त्या कशा घ्याव्यात यालाही तितकेच महत्त्व आहे:
- रिकाम्या पोटी: साध्या पाण्यासोबत घ्या, चहा किंवा नाश्त्याच्या ३० ते ६० मिनिटे आधी.
- वेळेचे अंतर ठेवा: कॅल्शियम आणि लोह असलेल्या गोळ्यांमध्ये किमान चार तासांचे अंतर ठेवा.
- दररोज: रोज एकाच वेळी घ्या, एकही दिवस सोडू नका आणि स्वतःहून कधीही बंद करू नका.
मीनाच्या टेबलावरची थंड चहा आठवते का? गोळी घेतल्याबरोबर चहा किंवा कॉफी घेतल्यास शरीराला त्याचा किती भाग शोषला जातो, ते कमी होऊ शकते.
थायरॉईडसाठी सेलेनियम: संशोधनात काय आढळले
थायरॉईडमध्ये शरीराच्या इतर जवळजवळ सर्व भागांपेक्षा जास्त सेलेनियम असते. थायरॉईड कमी सक्रिय होण्याचे सर्वात सामान्य कारण असलेल्या हाशिमोतो थायरॉईडाइटिसमध्ये शरीराची स्वतःची रोगप्रतिकारक यंत्रणा हळूहळू या ग्रंथीवर हल्ला करते. चाचण्यांचा आढावा घेतल्यास हाशिमोतो असलेल्या लोकांमध्ये सेलेनियमच्या पूरक आहाराने थायरॉईड अँटीबॉडीची पातळी कमी झाल्याचे आढळले. त्यामुळे लोकांच्या तब्येतीत बदल होतो का, यावर अजूनही संशोधन सुरू आहे.
सेलेनियम हे असे खनिज आहे, ज्याचे प्रमाण जास्त असणे नेहमीच चांगले नसते. अतिप्रमाण घेतल्यास केस गळणे आणि नखांमध्ये बदल होऊ शकतात, त्यामुळे सुरक्षित दैनंदिन मर्यादेतच राहा.
दररोजचे एक छोटे खनिज साथीदार
Balance in you आणि Daily Boost in you या दोन्हीमध्ये झिंक आणि बी जीवनसत्त्वांसोबतच रोजच्या एका पेयात ४० एमसीजी सेलेनियम असते. हे प्रमाण सौम्य असून थायरॉईड अँटीबॉडीच्या अभ्यासात वापरल्या जाणाऱ्या डोसपेक्षा कमी आहे आणि ते तुमच्या एकूण पोषणास मदत करते. हे तुमच्या थायरॉईडच्या गोळ्यांची जागा कधीच घेऊ शकत नाही.
सकाळी ११ वाजेकडे परत
निदानानंतर चार महिन्यांनी मीनाच्या पंख्याचा वेग पुन्हा पूर्ण झाला आहे. शॉल कपाटातच राहिला आहे. सकाळी ११ वाजता ती वेळ मोजत नाही. ती आपल्या मुलाच्या वाढदिवसाच्या पार्टीचे नियोजन करत असते.
"हे फक्त तणावामुळे नव्हतं," ती आपल्या बहिणीला सांगते. "हे माझ्या थायरॉईडमुळे होतं. आणि आता यावर उपाय झाला आहे."
आज तुम्ही उचललेले एक पाऊल: जर तुम्हाला अनेक महिने थकवा, थंडी आणि मेंदू धुकद वाटत असेल, तर या आठवड्यात तुमच्या डॉक्टरांना TSH चाचणी करून घ्यायला सांगा.
Balance in you
महिलांसाठी: झिंक आणि बी जीवनसत्त्वांसह रोजच्या एका पेयात ४० एमसीजी सेलेनियम. हे तुमच्या थायरॉईडच्या गोळ्यांची जागा कधीच घेऊ शकत नाही.
Daily Boost in you
पुरुषांसाठी: झिंक आणि बी जीवनसत्त्वांसह रोजच्या एका पेयात ४० एमसीजी सेलेनियम. हे तुमच्या थायरॉईडच्या गोळ्यांची जागा कधीच घेऊ शकत नाही.
