तीची भाची मेहंदी लावत होती. ६२ वर्षीय लक्ष्मी एका तासाभर जमिनीवर बिछालेल्या चटईवर बसून आपल्या बहिणींसोबत जुनी गाणी गात, टाळ्या वाजवत आणि नेहमीसारख्याच विनोदांवर हसत होती.
मग संगीत थांबले आणि ती उठण्याचा प्रयत्न करू लागली.
तिच्या गुडघ्यांनी नकार दिला. तिने दोन्ही हात जमिनीवर आणि मग आपल्या बहिणीच्या खांद्यावर टेकले. तिची भाची धावत आली: "ताई, माझा हात धर." सगळेच खूप दयाळू होते. पण त्यामुळेच तिला अधिक वाईट वाटले.
त्या रात्री तिला वाटले, "म्हणजेच म्हातारपण असं सुरू होतं."
असं नाही. तसं अजिबात नाही.
४० नंतर गुडघेदुखी: खरं तर काय होतंय
तुमच्या गुडघ्यांमध्ये हाडांच्या टोकांना चिकटून असलेला कार्टिलेज नावाचा गुळगुळीत, रबरासारखा मऊ आवरण असतो. तो तुमच्या स्कूटरच्या शॉक ॲब्झॉर्बरसारखा आहे, असं समजा. वर्षानुवर्षे वापरताना तो थोडा झिजतो. त्यामुळे चालताना, विशेषतः स्पीड ब्रेकर, पायऱ्या, जमिनीवर बसणे किंवा कमी उंचीच्या खुर्चीवरून उठणे यांसारख्या वेळी जास्त हादरे जाणवू लागतात.
या झिजण्याला गुडघ्यांचे ऑस्टिओआर्थरायटिस म्हणतात आणि ते खूप सामान्य आहे. भारतीय प्रौढांवरील एका अभ्यासात असे आढळले की, प्रत्येक १० पैकी जवळपास ३ जणांमध्ये हा त्रास असतो, जो महिलांमध्ये आणि ४० नंतर अधिक आढळतो.
पण सर्वात महत्त्वाचा भाग हा आहे: तुमचे गुडघे म्हणजे केवळ कार्टिलेज नाही. त्याभोवतीच्या स्नायूंचाही त्यात महत्त्वाचा वाटा असतो. आणि स्नायूंची ताकद कोणत्याही वयात वाढवता येते.
सांधेदुखीसाठी सर्वात प्रभावी उपाय
तुमचे गुडघे म्हणजे केवळ कार्टिलेज नाही. त्याभोवतीच्या स्नायूंचाही त्यात महत्त्वाचा वाटा असतो.
जागतिक स्तरावरील आर्थरायटिसच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, कोणत्याही गोळीपेक्षा हालचाल आणि वजन नियंत्रित ठेवण्याला प्राधान्य दिले जाते:
- ताकद: मांडणीच्या मजबूत स्नायू अतिरिक्त शॉक ॲब्झॉर्बरसारखे काम करतात.
- चालणे: हळुवार आणि नियमित चालण्यामुळे सांध्यांना आवश्यक पोषण मिळते.
- वजन: एका अभ्यासात असे आढळले की, प्रत्येक किलो वजन कमी केल्याने प्रत्येक पावलावर गुडघ्यांवरील सुमारे चार किलोचा भार कमी होतो.
- योगा किंवा ताई ची: गुडघ्यांच्या ऑस्टिओआर्थरायटिससाठी हळुवार आणि मार्गदर्शनाखालील हालचाली शिफारसित आहेत.
आजपासून सुरू करता येणारे गुडघ्यांच्या ताकद वाढवणारे व्यायाम
सुरुवात हळूहळू करा आणि तीव्र वेदना जाणवल्यास थांबवा:
- पाय सरळ वर उचलणे: पाठीवर झोपा, मांडणीचा स्नायू घट्ट करा, एक पाय सरळ हाताच्या उंचीपर्यंत वर उचला आणि पाचपर्यंत मोजा.
- खुर्चीवरून उठणे: हात न वापरता खुर्चीवरून उठा, मग हळूहळू पुन्हा बसा.
- भिंतीवर टेकून बसणे (हलके): भिंतीवर टेकून गुडघे थोडेच वाका आणि दहापर्यंत मोजा.
प्रत्येकाचे दहा वेळा, दिवसातून एकदा. मेहंदीच्या चटईची आठवण आहे? या हालचाली तुम्हाला त्या चटईवरून उठायला मदत करतील.
सांध्यांसाठी टाइप २ कोलेजन आणि हळद: संशोधनात काय आढळले
तुमच्या सांध्यांमध्ये स्वतःच्या प्रकारचं कोलेजन असतं, ज्याला टाइप II म्हणतात. नैसर्गिक स्वरूपात ठेवलेल्या अँडिनॅचर्ड टाइप II कोलेजनची दररोजची थोडी मात्रा सामान्य कोलेजन पावडरपेक्षा वेगळ्या पद्धतीने काम करते: शरीरात कार्टिलेजच्या विरोधात होणारी प्रतिक्रिया ती हळुवारपणे शांत करते, असे मानले जाते. गुडघ्यांच्या ऑस्टिओआर्थरायटिस असलेल्या लोकांवरील एका चाचणीत, दररोज ४० मिलीग्राम अँडिनॅचर्ड टाइप II कोलेजनने प्लेसबोच्या तुलनेत गुडघ्यांची आराम आणि हालचाल अधिक चांगल्या प्रकारे सुधारली.
सांधेदुखीसाठी हळदही प्रभावी ठरली आहे: चाचण्यांच्या एका आढावाड्यात आढळले की, हळदीच्या अर्कामुळे आर्थरायटिसमधील सांधेदुखी कमी होण्यास मदत होते.
सावधानतेची सूचना: जर तुम्ही रक्ताभिसरण कमी करणाऱ्या औषधांचे सेवन करत असाल, तर हळदीच्या सप्लिमेंट्स घेण्यापूर्वी तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. गुडघा अचानक सुजला, लाल झाला किंवा गरम झाला, किंवा ताप आला, तर त्वरित डॉक्टरांकडे जा.
सतत नाचत राहू इच्छिणाऱ्या गुडघ्यांसाठी रोज पिण्याचे पेय
यंग इन यू मध्ये गुडघ्यांच्या संशोधनात वापरली जाणारी ४० मिलीग्राम अँडिनॅचर्ड टाइप II कोलेजन, मॅक्सिक्युमा हळद अर्क आणि ५ ग्रॅम टाइप I व III कोलेजन यांसारख्या घटकांचा समावेश नारंगी चवीच्या एका रोजच्या पेयात केला आहे. प्रत्येक घटकाचा सांध्यांच्या आराम आणि हालचालींसाठी अभ्यास केला आहे. हे तुमच्या व्यायामाच्या जोडीला काम करते, त्याऐवजी नाही.
परत मेहंदीच्या चटईवर
आठ महिने उलटले आणि आता कुटुंबातील दुसरे लग्न होते. लक्ष्मी आपल्या बहिणींसोबत जमिनीवर बिछालेल्या चटईवर बसते, तीच जुनी गाणी गाते आणि संगीत थांबले की ती एका सहज हालचालीत स्वतःहून उभी राहते.
तिची भाची हे पाहते. ती एकही शब्द बोलत नाही. ती फक्त हसते.
आज तुमचे पहिले पाऊल: हात न वापरता खुर्चीवरून दहा वेळा उठा आणि या आठवड्यात रोज तसे करा.
यंग इन यू
नारंगी चवीच्या एका रोजच्या पेयात ४० मिलीग्राम अँडिनॅचर्ड टाइप II कोलेजन, मॅक्सिक्युमा हळद आणि ५ ग्रॅम टाइप I व III कोलेजन.
