प्रतिजैविके घेतल्यावर तुमच्या फ्लोराची पुनर्बांधणी: एक टप्प्याटप्प्याने मार्गदर्शक

Rebuilding Your Flora After Antibiotics: A Step-by-Step Guide
अनुक्रमणिका

शेवट शेवटी दातदुखी गेला. पाच दिवस अँटीबायोटिक्स घेतल्या, जबडा पूर्णपणे सुखावला आणि आता तुम्ही पुन्हा सामान्य होण्यासाठी तयार आहात. पण तुम्हाला पूर्णपणे सामान्य वाटत नाही. पोट बिघडले आहे. आणि आता तिथे एक खाज सुटली आहे, ज्याची तुम्हाला कल्पनाच नव्हती.

तुम्ही तुमच्या दंतवैद्याने सांगितल्याप्रमाणेच केले. मग असे का वाटते की एका समस्येची जागा दुसऱ्या समस्येने घेतली आहे?

सत्य अगदी साधे आहे. अँटीबायोटिक्सनी त्यांचे काम केले. पण त्यासोबतच त्यांनी काही निष्पाप जीवांनाही मारले. चांगली बातमी अशी की, तुमचे शरीर स्वतःहून बरे होण्यासाठी बनलेले आहे आणि त्याला मदत करण्यासाठी तुम्ही बरेच काही करू शकता.

स्प्रे केल्यानंतरची किचन गार्डन

तुमच्या शरीरातील मित्र जीवांची कल्पना कळी, मधमाश्या आणि उपयुक्त कीटकांनी भरलेल्या किचन गार्डनसारखी करा. जेव्हा कीटक येतात, तेव्हा तुम्ही बागेत औषध फवारता. कीटक गायब होतात, जे तुम्हाला हवे होते. पण औषध फवारताना कीटक आणि कळी यातील फरक औषधाला कळत नाही. थोडा काळ माती पूर्वीपेक्षा अधिक शांत आणि रिकामी होते.

अँटीबायोटिक्सही अगदी अशाच प्रकारे काम करतात. ते तुम्हाला आजारी बनवणाऱ्या हानिकारक जीवांना नष्ट करतात, पण त्याचसोबत तुमच्या आतड्यांमध्ये आणि गुप्तांगांच्या भागात असलेल्या अनेक मित्र जीवांची संख्याही कमी करतात. त्या रिकाम्या जागेत कमी उपयुक्त असलेले सूक्ष्मजीव वाढू शकतात. म्हणूनच अँटीबायोटिक्स घेतल्यावर जुलाब आणि यीस्ट इन्फेक्शन या दोन्ही समस्यांची माहिती असते..

बरे होण्यासाठी किती वेळ लागतो?

आरोग्यदायी प्रौढ व्यक्तींवर केलेल्या एका अभ्यासात असे दिसून आले की, थोड्या कालावधीच्या तीव्र अँटीबायोटिक्स कोर्सनंतर सुमारे सहा आठवड्यांत आतड्यांतील जीवांची संख्या बऱ्याच अंशी पुन्हा पूर्ववत होते. पण सहा महिने उलटल्यानंतरही बहुतेक लोकांमध्ये काही सामान्य जीवांच्या प्रजाती अजूनही गायब होत्या.. त्यामुळे बरे होणे ही खरी प्रक्रिया आहे, पण ती लगेच होत नाही आणि या प्रवासात काही मदत घेणे योग्य ठरते.

तुमची टप्प्याटप्प्याने बरे होण्याचा आराखडा

पहिली पायरी: अँटीबायोटिक्स घेत असताना. तुम्हाला बरे वाटले तरी डॉक्टरांनी सांगितलेला पूर्ण कोर्स अगदी तसाच पूर्ण करा. लवकर औषध थांबवल्यास हानिकारक जीवांचा अर्धाच नाश होतो. जर तुम्हाला प्रोबायोटिक्स घ्यायचे असतील, तर अँटीबायोटिक्सच्या डोसपासून किती काळानंतर ते घ्यावे, हे तुमच्या डॉक्टरांना किंवा फार्मसिस्टला विचारा.

दुसरी पायरी: त्यानंतरच्या पहिल्या आणि दुसऱ्या आठवड्यात. दररोज साधे आंबवलेले पदार्थ खा. दही, ताक, इडली, डोसा आणि घरगुती लोणच्या थोड्या प्रमाणात घ्या. एका अभ्यासात असे आढळले की, आंबवलेल्या पदार्थांनी युक्त आहाराने दहा आठवड्यांच्या आत आतड्यांतील जीवांच्या разноभ्रमात वाढ होते.. डाळ, भाज्या, फळे आणि संपूर्ण धान्यांपासून फायबरचाही समावेश करा, कारण फायबर हे चांगल्या जीवांचे खाद्य आहे.

तिसरी पायरी: दुसऱ्या ते सहाव्या आठवड्यात. तुम्हाला ठीक वाटले तरी हे सुरू ठेवा. हा पुनर्बांधणीचा टप्पा आहे, जेव्हा बागेत हळूहळू पुन्हा जीवन भरते. गुप्तांगांच्या स्वच्छतेसाठी सौम्य पद्धतींचा वापर करा. बाहेरच्या भागाला साध्या पाण्याने स्वच्छ करा, सुती अंतर्वस्त्रे घाला आणि सुगंधित वॉशेसचा वापर करू नका.

चौथी पायरी: डॉक्टरांना कधी बोलावयावे, हे जाणून घ्या. जर तुम्हाला खाज, माशासारखा वास, ताप किंवा तीव्र, रक्ताळलेले किंवा काही दिवसांपेक्षा जास्त काळ टिकणारे जुलाब असतील आणि त्यासोबत दहीसारखा घट्ट पांढरा स्त्राव येत असेल, तर डॉक्टरांना दाखवा. याला केवळ संयम नाही, तर योग्य उपचारांची गरज असते.

दातदुखीनंतर ती खाज आठवते का?

ते नशीबच खराब होते, किंवा तुम्ही काही चुकीचे केले होते, असे नव्हते. तुमच्या गुप्तांगांमधील जीवांची संख्या कमी झाली होती आणि त्यांना पुन्हा वाढण्यासाठी आधाराची गरज होती, हे ते लक्षण होते.

या आधाराचे महत्त्व संशोधनातून सिद्ध होते. अनेक चाचण्यांचा आढावा घेतल्यास असे आढळले की, प्रोबायोटिक्समुळे अँटीबायोटिक्समुळे होणारे जुलाब कमी होतात.. आणि योनि यीस्ट इन्फेक्शन असलेल्या महिलांवर केलेल्या एका चाचणीत, मानक अँटीफंगल उपचारांसोबत L. rhamnosus आणि L. reuteri दिल्याने, केवळ अँटीफंगल उपचारांच्या तुलनेत अधिक चांगले परिणाम मिळाले..

म्हणूनच L. reuteri हे आमचे 'रिबिल्डर' आहे. V-pHresh in you मध्ये 2.5 अब्ज CFU L. rhamnosus आणि 2.5 अब्ज L. reuteri सोबत L. acidophilus आणि L. gasseri देखील आहे. प्रत्येक साशेमध्ये 7 अब्ज CFU आहेत आणि त्यांना पोषण देण्यासाठी FOS नावाचे प्रीबायोटिक फायबरही आहे. याला तुमच्या बागेत पुन्हा लागवड करणे आणि त्याच वेळी खत घालणे असे समजा.

अँटीबायोटिक्समुळे मूत्रमार्गालाही संकटांचा धोका वाढतो, म्हणून प्रत्येक साशेमध्ये दररोज मूत्रमार्गाला मदत करण्यासाठी 1000 मिली D-mannose आणि 250 मिली क्रॅनबेरी एक्सट्रॅक्ट आहे. ते पाण्यात सहज मिसळते आणि अजून स्थिर होणाऱ्या पोटालाही ते त्रास देत नाही.

यावेळी योग्यरीत्या पुन्हा सामान्य होणे

आतापासून दोन आठवड्यांनंतरची कल्पना करा. तुमचे पोट शांत झाले आहे. खाज आता फक्त आठवणीत उरली आहे. तुम्ही विचार न करता दही-भाताची मोठी ताटभरून भाकर खाता आणि तुमच्या दिवसात पुढे जाता. दातदुखी आणि त्यानंतर आलेली सर्वच समस्या आता मागे पडल्या आहेत.

तुमच्या शरीरानेच बहुतेक काम केले. तुम्ही त्याला फक्त योग्य साधने दिली.

आज रात्रीसाठी तुमचे एक पाऊल हे आहे. तुमच्या रात्रीच्या जेवणात एक वाटी दही किंवा एक ग्लास ताक जोडा आणि पुढील दोन आठवडे दररोज एक वाटी/ग्लास घ्यावा यासाठी फोनवर रिमाइंडर सेट करा. लहान, सातत्यपूर्ण सवयींमुळेच बागा पुन्हा बहरतात.

संदर्भ
1. Hempel S, Newberry SJ, Maher AR, Wang Z, Miles JN, Shanman R, et al. Probiotics for the prevention and treatment of antibiotic-associated diarrhea: a systematic review and meta-analysis. JAMA. 2012;307(18):1959-69.
2. Sobel JD. Vulvovaginal candidosis. Lancet. 2007;369(9577):1961-71.
3. Palleja A, Mikkelsen KH, Forslund SK, Kashani A, Allin KH, Nielsen T, et al. Recovery of gut microbiota of healthy adults following antibiotic exposure. Nat Microbiol. 2018;3(11):1255-65.
4. Wastyk HC, Fragiadakis GK, Perelman D, Dahan D, Merrill BD, Yu FB, et al. Gut-microbiota-targeted diets modulate human immune status. Cell. 2021;184(16):4137-53.e14.
5. Martinez RC, Franceschini SA, Patta MC, Quintana SM, Candido RC, Ferreira JC, et al. Improved treatment of vulvovaginal candidiasis with fluconazole plus probiotic Lactobacillus rhamnosus GR-1 and Lactobacillus reuteri RC-14. Lett Appl Microbiol. 2009;48(3):269-74.
डिस्क्लेमर
हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी आहे आणि तो वैद्यकीय सल्ल्याची जागा घेऊ शकत नाही. V-pHresh in you हे न्युट्रॅस्युटिकल सप्लिमेंट आहे आणि त्याचा उद्देश कोणत्याही आजाराचे निदान, उपचार, निवारण किंवा प्रतिबंध करणे नाही. कोणतेही सप्लिमेंट सुरू करण्यापूर्वी, विशेषतः तुम्हाला एखादी वैद्यकीय समस्या असेल किंवा तुम्ही नियमित औषधे घेत असाल, तर तुमच्या डॉक्टरांशी बोला. वैयक्तिक निकालांमध्ये फरक असू शकतो.
लेखक: डॉ. इंद्रनील
आता खरेदी करा

Learn more how supplements can help with your health goals

Select a blog with published articles in the section settings.