माइटोकॉन्ड्रिया 101: दुपारी 4 वाजेपर्यंत तुमची ऊर्जा का संपते

Mitochondria 101: Why You Are Running Out of Energy by 4 PM
अनुक्रमणिका

मंगळवारची ही दुपारी ४ ची वेळ आहे.

तुम्ही सात तास शांत झोप घेतली. तुम्ही तुमची चहा घेतली. दुपारचे जेवणही फारसे जड नव्हते. तरीही तुम्ही इथेच आहात, पाच मिनिटांपासून एकाच स्प्रेडशीट सेलकडे टक लावून पाहत आहात. डोळे जड झाले आहेत. मेंदू जणू पाण्याने भरलेल्या रस्त्यावरील ट्रॅफिकसारखा मंदावला आहे.

तुम्ही स्वतःला सांगता की हा फक्त या आठवड्याचाच परिणाम आहे. पण आता अनेक महिन्यांपासून हा "फक्त या आठवड्याचाच" परिणाम होत आहे.

अशी एक गोष्ट आहे जी तुम्हाला कोणीही सांगितली नाही. तुमची थकवा तुमच्या डोक्यात किंवा वेळापत्रकातून सुरू नसू शकते. ती तुमच्या संपूर्ण शरीरात पसरलेल्या छोट्या इंजिनमधून सुरू होऊ शकते. एकदा तुम्हाला ती समजली की, उपाय करणे अधिक शक्य वाटू लागेल.

या इंजिनची ओळख करा

तुमच्या शरीरातील जवळजवळ प्रत्येक पेशीमध्ये माइटोकॉन्ड्रिया नावाचे छोटे भाग असतात. तुम्हाला शाळेत ते "पेशींचे ऊर्जागृह" म्हणून आठवू शकतात. ते वाक्य बरोबर होते.

तुमच्या शरीराचा विचार एका मोठ्या कारखान्यासारखा करा आणि प्रत्येक पेशीचा विचार एका लहान कार्यशाळेसारखा करा. अन्न आणि ऑक्सिजन कच्चा माल म्हणून येतात. माइटोकॉन्ड्रिया हे प्रत्येक कार्यशाळेतील जनरेटर आहेत, जे त्या कच्च्या मालाचे रूपांतर वापरता येणाऱ्या ऊर्जेत करतात (Nunnari and Suomalainen, 2012). प्रत्येक हृदयाची धडधड, प्रत्येक विचार आणि जिममधील प्रत्येक व्यायाम या ऊर्जेवर चालतो.

जेव्हा जनरेटर व्यवस्थित चालतात, तेव्हा तुम्हाला दिवसभर स्थिर ऊर्जा जाणवते. जेव्हा त्यांना त्रास होतो, तेव्हा तुम्हाला तेही जाणवते.

आणि हा तो भाग आहे जो बहुतेक पुरुषांना आश्चर्यचकित करतो. स्नायू आणि मेंदू हे संपूर्ण कारखान्यातील सर्वात जास्त भूकेबाज कार्यशाळांपैकी काही आहेत. त्यामुळे जेव्हा ऊर्जेची कमतरता होते, तेव्हा तेच पहिले भाग असतात जिथे तुम्हाला त्याची जाणीव होते. पायऱ्या चढताना पाय जड होणे. दुपारी मीटिंगमध्ये डोके धूसर होणे. संध्याकाळपर्यंत कुटुंबाशी कमी सहनशीलता दाखवणे.

याचा अर्थ असा नाही की काहीतरी गंभीर चुकीचे आहे. याचा सहसा अर्थ असा होतो की तुमच्या इंजिनला अधिक चांगल्या आधाराची गरज आहे.

चार्ज धरू न शकणारा फोन

तुम्हाला तुमच्या ड्रॉअरमधील तो जुना फोन आठवतो का? तो अजूनही चालतो. पण तुम्ही सकाळी तो १०० टक्के चार्ज करता आणि दुपारपर्यंत तो २० वर येतो.

काहीही "कालबाह्य" झालेले नाही. बॅटरीची ऊर्जा साठवण्याची आणि पोहोचवण्याची कार्यक्षमता कमी झाली आहे.

तुमचे माइटोकॉन्ड्रियाही थोड्याशा त्या बॅटरीनसारखे वागू शकतात. ताण, अपुरी झोप, खूप कमी हालचाल आणि केवळ वय वाढणे या सर्वांचा त्यांच्या कार्यक्षमतेवर परिणाम होऊ शकतो (Nunnari and Suomalainen, 2012). परिणामी, शरीर सकाळी १०० वर सुरू होते आणि दुपारी ४ पर्यंत २० टक्केवर येते.

हे ऐकायला परिचित वाटते का? तुमच्या डेस्कवर बसलेले ते पाण्याने भरलेल्या रस्त्यासारखे वाटणे हे तुम्ही आळशी असल्यामुळे नाही, तर अनेकदा तुमच्या पेशींचा चार्ज कमी झाल्यामुळे असते.

तुम्ही बॅटरी रिचार्ज करू शकता का?

हो, आणि त्याची सुरुवात मूलभूत गोष्टींपासून होते. नियमित व्यायाम हा तुमच्या शरीराने निरोगी माइटोकॉन्ड्रिया तयार करण्यासाठी आणि ते टिकवण्यासाठी वापरलेला सर्वात प्रभावी संकेत आहे (Memme et al., 2021). चांगली झोप त्यांना दुरुस्त होण्यासाठी वेळ देते. खरे अन्न त्यांना कच्चा माल देते.

संशोधक या पेशी इंजिनला आधार देऊ शकणाऱ्या नैसर्गिक संयुगांचाही अभ्यास करत आहेत. शिलाजीत हे त्यापैकीच एक आहे.

उंदरांमध्ये दीर्घकालीन थकव्याच्या मॉडेलचा वापर करून केलेल्या प्रयोगशाळेतील अभ्यासात, शिलाजीतने माइटोकॉन्ड्रियाच्या कार्याचे संरक्षण करण्यास आणि थकव्याची लक्षणे कमी करण्यास मदत केली (Surapaneni et al., 2012). तो अभ्यास प्राण्यांवर होता, त्यामुळे तो एक सुरुवातीचा संकेत आहे, लोकांमध्ये झालेला पुरावा नाही. पण एका मानवी अभ्यासातूनही याच दिशेने संकेत मिळतात. आठ आठवडे शुद्ध शिलाजीत घेतलेल्या सक्रिय पुरुषांनी थकवणारा व्यायाम केल्यानंतर आपल्या स्नायूंच्या ताकदीवर प्लेसिबो घेतलेल्या पुरुषांपेक्षा अधिक चांगल्या प्रकारे टिकवून ठेवले (Keller et al., 2019).

तो जुना फोन आठवतो का? याला बॅटरीचा चार्ज थोडा जास्त काळ टिकवून ठेवण्यास मदत करणारा समजा.

छुपा ऊर्जास्राव: ताण

बॅटरीचा ऊर्जास्राव करणारी आणखी एक गोष्ट आहे जी बहुतेक पुरुष दुर्लक्षित करतात. ताण.

जेव्हा तुम्ही अनेक आठवडे दबावाखाली असता, तेव्हा तुमचे शरीर ताण निर्माण करणारे संप्रेरक, कॉर्टिसोल, उच्च पातळीवर ठेवते. हा सततचा इशारा डेस्कवर शांत बसलेले असतानाही ऊर्जा वापरतो. हे त्या जुन्या फोनच्या बॅकग्राउंडमध्ये दहा ॲप्स चालू ठेवण्यासारखे आहे.

म्हणूनच आम्ही केवळ शिलाजीतवरच थांबलो नाही.

तुमची दुपारी ४ ची वेळ, आता नवी

शिलाजीत प्रो+ तुमच्या पेशींच्या ऊर्जेला आधार देण्यासाठी शुद्ध केलेले, मानकीकृत शिलाजीत आणि शरीराला ताण हाताळण्यास व कॉर्टिसोल कमी करण्यास मदत करण्यासाठी अभ्यासलेले KSM-66 अश्वगंधा एकत्र आणते (Chandrasekhar et al., 2012). एक बॅटरी चार्ज करण्यास मदत करते. दुसरे त्याला ऊर्जास्राव करणाऱ्या ॲप्सना बंद करण्यास मदत करते. आणि हे सर्व कोला फ्लेवरच्या पावडरमध्ये आहे, जी तुम्हाला खरोखरच आवडेल.

आता काही आठवड्यांनंतरची तीच मंगळवार कल्पना करा. दुपारी ४ वाजले आहेत. तुम्ही पूर्ण एकाग्रतेने स्प्रेडशीट पूर्ण करता. तुमच्याकडे संध्याकाळी मुलांसोबत खेळण्यासाठी किंवा जिममध्ये जाण्यासाठी अजूनही ऊर्जा असते.

हे चमत्कार नाही. ही पूर्ण चार्ज झालेली बॅटरी आहे, आणि ती तुमच्या आवाक्यात आहे.

आज तुमचे एक पाऊल: दुपारच्या जेवणानंतर १० मिनिटे चाला. हे तुमच्या माइटोकॉन्ड्रियाला पाठवू शकलेला सर्वात सोपा संकेत आहे आणि सुरुवात करण्यासाठी एक उत्तम जागा आहे.

डिस्क्लेमर: हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी आहे आणि तो वैद्यकीय सल्ल्याची जागा घेऊ शकत नाही. शिलाजीत प्रो+ हे एक न्युट्रॅस्युटिकल सप्लिमेंट आहे आणि त्याचा उद्देश कोणत्याही आजाराचे निदान, उपचार, प्रतिबंध किंवा प्रतिबंध करणे हा नाही. कोणतेही सप्लिमेंट सुरू करण्यापूर्वी तुमच्या डॉक्टरांशी बोला, विशेषतः जर तुम्हाला एखादी वैद्यकीय समस्या असेल, नियमित औषधे घेत असाल (रक्तदाब, रक्तातील साखर, थायरॉईड किंवा रक्त पातळ करण्यासाठी), किंवा शस्त्रक्रिया करण्याचे नियोजन करत असाल. वैयक्तिक निकाल भिन्न असू शकतात.
लेखक: डॉ. इंद्रनील

संदर्भ
1. Nunnari J, Suomalainen A. Mitochondria: in sickness and in health. Cell. 2012;148(6):1145-1159.
2. Memme JM, Erlich AT, Phukan G, Hood DA. Exercise and mitochondrial health. J Physiol. 2021;599(3):803-817.
3. Surapaneni DK, Adapa SR, Preeti K, Teja GR, Veeraragavan M, Krishnamurthy S. Shilajit attenuates behavioral symptoms of chronic fatigue syndrome by modulating the hypothalamic-pituitary-adrenal axis and mitochondrial bioenergetics in rats. J Ethnopharmacol. 2012;143(1):91-99.
4. Keller JL, Housh TJ, Hill EC, Smith CM, Schmidt RJ, Johnson GO. The effects of Shilajit supplementation on fatigue-induced decreases in muscular strength and serum hydroxyproline levels. J Int Soc Sports Nutr. 2019;16:3.
5. Chandrasekhar K, Kapoor J, Anishetty S. A prospective, randomized double-blind, placebo-controlled study of safety and efficacy of a high-concentration full-spectrum extract of ashwagandha root in reducing stress and anxiety in adults. Indian J Psychol Med. 2012;34(3):255-262.

आता खरेदी करा

Learn more how supplements can help with your health goals

Select a blog with published articles in the section settings.